دستگاه مالی امویان با تکیه بر قلمروی شرقی خلافت
16 بازدید
محل نشر: تاریخ در آیینه پژوهش » تابستان 1384 - شماره 6 » (34 صفحه - از 113 تا 146)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
در خصوص تاریخ امویان، به سازمان و تشکیلات مالی آن دوره، توجه چندانی نشده و بیشتر نگاه ها به اوضاع حاد سیاسی آن عصر معطوف بوده است. شناخت سازمان مالی آنان مستلزم شناخت سازمان اداری ـ مالی عصر خلفای اولیه و حتی ایران و روم است. از خصوصیات و تفاوت های نظام مالی امویان، تعلق خزانه به شخص خلیفه و عدم نظارت دقیق بر مخارج و هزینه های آن بوده است. در این دوره، به دلیل وجود تشریفات و ولخرجی های دربار و توجه فوق العاده دستگاه خلافت به امور دینوی، بر انواع و مقدار مالیات ها افزوده شد. انواع مهم مالیات دریافتی شامل مالیات ارضی (خراج و عُشر و در آمد صوافی)، مالیات سرانه (جزیه)، غنایم و هدایا بود. چگونگی گرفتن مالیات و برخورد عاملان وصول مالیات با مردم، تفاوت هایی با دوران های قبلی داشت که غالب مردم مناطق فتح شده و تحت سلطه را از سیاست کلی امویان، بهویژه از سیاست های مالی آنان منزجر و آماده قیام برضد آنان کرد. در این میان، مناطق شرقی قلمرو خلافت از ویژگی های خاصی برخوردار بود که بررسی امورمالی این مناطق، برشناخت دقیق بخشی از تاریخ این دوره کمک خواهد کرد. محور بحث این مقاله، بخش اخیر است. کلید واژگان: دیوان، خراج، جزیه، غنیمت، هدیه.
آدرس اینترنتی